นกเงือก  (Hornbill)   จัดเป็นนกป่าในกลุ่มนกขนาดใหญ่  อาศัยอยู่
ในป่าเขตร้อนแถบเอเซียและแอฟริกา    ซึ่งเป็นนกที่ต้องอาศัยพึ่งพา
ผืนป่าที่มีความอุดมสมบูรณ์อย่างมากเพื่อเป็นแหล่งหากินและผสม
พันธุ์  นกเงือกมีลักษณะเด่นที่มองเห็นได้ชัดเฉพาะตัว คือเป็นนกที่มี
ปากใหญ่และยาวโค้งสวยงามมาก    ตรงส่วนบนของปากจะมีโหนก 
(Casque) โหนกของนกเงือกแต่ละชนิดจะมีขนาดและลักษณะที่แตก
ต่างกันไปภายในโหนกของนกเงือกเกือบทุกชนิดจะเป็นโพรงประกอบ
ด้วยเนื้อเยื่อคล้ายฟองน้ำจึงมีน้ำหนักไม่มากนัก  จะมีเพียงชนิดเดียว
คือนกเงือกกรามช้าง (Helmeted Hornbill)  ชนิดเดียว ที่มีโหนกแน่น
ทึบเหมือนงาช้าง และมีน้ำหนักมาก   โหนกของนกเงือกนี่เองที่ช่วยให้
เราจำแนกชนิดของนกเงือกออกได้  นกเงือกชอบทำรังในโพรงไม้ที่เป็น
โพรงตามธรรมชาติ เพราะไม่สามารถเจาะโพรงต้นไม้เองได้เหมือนกับ
นกหัวขวาน  และมักจะใช้โพรงเก่าทำรังเสมอหากโพรงเก่ายังใช้ได้ไม่
ผุพังไป  โพรงไม้ที่นกเงือกทำรังมักเป็นต้นไม้ในตระกูลยางมากที่สุด 
ขนาดของต้นไม้ต้องมีความเหมาะสม คือ  ปากโพรงต้องไม่ใหญ่หรือ
เล็กจนเกินไป  ควรมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 เมตรและอยู่สูงจาก
พื้นดินไม่ต่ำกว่า 10 เมตร  ซึ่งต้นไม้ดังกล่าวต้องเป็นต้นไม้ที่ใหญ่มาก
           นกเงือกที่พบในเมืองไทยมีอยู่ประมาณ 12  ชนิดจากจำนวน 46
ชนิดที่มีอยู่ทั่วโลก  ลองคลิ๊กดูแต่ละชนิดได้เลยครับ    ข้อมูลของแต่ละ
ชนิดคัดลอกมาจากหนังสือ Birds  และเอกสารของมูลนิธิวิจัยนกเงือก
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล   ขอได้รับความขอบคุณไว้ ณ 
ที่นี้ด้วย